۰۴۱۳۵۲۶۷۲۴۶

دودکش

دودکش

دودکش، انتقال گازهای حاصل از احتراق توسط مجرایی صورت می گیرد که به آن دودکش می گویند. وظیفه اصلی دودکش هم هدایت و هم ایجاد عمل مکش است چون اختلاف درجه حرارت محصول احتراق با هوای خارج خیلی زیاد است.

این اختلاف درجه حرارت ایجاد اختلاف وزنی را مینماید که باعث رانش یا مکش می شود حداقل قطر دودکش می شود حداقل قطر در خصوص دیگ ها ۲۰ سانتیمتر پیشنهاد می گردد.

دودکش با مکش طبیعی

دودکش با مکش طبیعی باید تا حد ممکن در مسیر قایم امتداد یابد اگر در مسیر قایم دو خم لازم گردد شیب بین دو خم نباید با خط قائم زاویه بیش از ۴۵ درجه را داشته باشد.

دودکش با مکش مکانیکی

اگر مکش با نصب بادبزن در مسیر آن افزایش یابد به آن دودکش با مکش مکانیکی گفته می شود. مکش مکانیکی ممکن از نوع رانش اجباری و یا از نوع مکش القایی باشد.

کارکرد مشعل اصلی دستگاه با سوخت مایع یا گاز باید در کارکرد بادبزن اینترلاک باشد تا اگر بادبزن از کار بیفتد مشعل اصلی دستگاه هم بطور خودکار از کار باز بماند.

طراحی دودکش

محاسبات قطر مناسب از این لحاظ دارای اهمیت ویژه است که اگر قطر زیاد از حد باشد کوران هوا در محفظه احتراق زیاد شده و قبل از اینکه کلیه سوخت محترق گردد، خارج گردیده و راندمان مشعل و دیگ کاهش می یابد و اگر مکش هوا بعلت کوچک بودن قطر کم باشد گازهای حاصل از احتراق به خوبی تخلیه نمی شود و به محفظه احتراق بر می گردد.

در نتیجه احتراق ناقص انجام میگیرد و مشعل شروع به دود کردن می کند. از یکی از روشهای ذیل می توان قطر دودکش دیگ را محاسبه نمد:

  1. روش استفاده از نمودار : برای ظرفیت حرارتی تا ۳۹۰۰۰۰ کیلو کالری در ساعت و ارتفاع دودکش ۱۵ متر می توان قطر دودکش دستگاه گاز سوز را از جدول زیر بدست آورد.

   ۲-  استفاده از دبی

می توان طراحی را با در نظر گرفتن پارامترهای زیر انجام داد.

  • اگر دمای گازهای حاصل از احتراق بطور متوسط ۲۰۰ تا ۳۰۰ درجه سانتی گراد و راندمان دیگ ۷۵ درصد بگیریم در این شرایط می توان حجم دود را به ازاء هر مگاوات ظرفیت حرارتی دیگ بین ۱٫۱ الی ۱٫۳ متر مکعب بر ثانیه و یا بطور متوسط ۱٫۲ متر مکعب بر ثانیه در نظر گرفت.
  • سرعت را می توان برای کشش طبیعی ۴ تا ۸ متر بر ثانیه و برای اخراج فشاری دود ۱۰ تا ۱۲ متر بر ثانیه در نظر گرفت.
  • تعیین سطح مقطع با توجه بند های قبلی تعیین میگردد.
  • برای اینکه دود در موقع خروج از نوک دودکش به راحتی به سمت بالا متصاعد شده و به طرف پایین پراکنده نشود و باید قطر قسمت فوقانی را کمتر در نظر گرفت تا سرعت دود مخرج در آن قسمت حدالامکان بالا باشد میزان مناسب این سرعت برای دیگ های متوسط و کوچک با کشش طبیعی ۶ متر بر ثانیه و برای دیگهای بزرگ با خروج مکانیکی دود ۷٫۵ تا ۱۵ متر بر ثانیه است.
  • بعد از بدست آوردن قطر بایستی افت فشار دودکش را محاسبه کرد.

    ۳- با استفاده از فرمول

D(cm)=.038√QBOILER(KCAL/HR)(1+H(m)/300*.03)

 

دودکش قائم فلزی

  • در نوع قائم فلزی باید بر روی پایه ای از مصالح غیر سوختنی ۳ ساعت مقاوم در برابر آتش و مناسب برای تحمل وزن دودکش باشد.
  • در انتهای پایین نوع قائم فلزی برای تمیز کردن ادواری آن باید دریچه بازدید گاز بند و مقاوم در برابر دمای دودکش پیش بینی شود.
  • نوع قائم فلزی باید فاصله کافی با مصالح سوختنی داشته باشد و همچنین امکان دسترسی و بازرسی آن وجود داشته و ایمنی لازم را برای جلوگیری از سوختگی و آسیب دیدگی اشخاص ایجاد کند.
  • انتهای بالایی نوع قائم فلزی باید با کلاهکی مناسب برای جلوگیری از ورود باران و برف محافظت نماید.
  • نوع قائم فلزی باید از ورق سیاه ساخته شودو برای اتصالات قطعات و تقویت آن پروفیل های فولادی استفاده گردد.
  • اتصالات قطعات و پروفیلهای تقویتی آن می توان از نوع پیچ و مهره ای میخ پرچ و یا اتصالات جوشی باشد.
  • نوع قائم فلزی می بایست با بست ها و تکیه گاههای مقاوم در برابر دمای دودکش و مناسب برای تحمل وزن آن به اجزای ساختمان متصل و در جای خود ثابت و مهار شود.
  • نوع قائم فلزی باید در برابر باد و زمین لرزه مقاوم باشد.
  • در دستگاه با سوخت مایع یا گاز که دمای محصولات احتراق آن در نقطه ورود کمتر از ۱۶۵ درجه سیلسیوس است سطوح داخلی دودکش فلزی باید با مصالح مقاوم در برابر چگالش بخار آب و اسید مانند فولاد زنگ ناپذیر حفاظت شوند.
  • نوع قائم فلزی باید با امکان پیش بینی انبساط و انقباض ناشی از سرما و گرما ساخته شده و نصب گردد.

دودکش با دمای پایین

  • دهانه خروجی :
  1. دهانه خروجی انتهای بالای دودکش قائم فلزی با دمای پایین باید بر روی بام و در خارج از ساختمان قرار گیرد.
  2. دهانه خروجی نسبت به بالاترین نقطه بام که دودکش از آن خارج می شود، دست کم باید یک متر بالاتر قرار گیرد، این دهانه از هر نقطه ساختمان به شعاع ۳ متر از دودکش باید دست کم ۶۰۰ میلیمتر بالاتر باشد.
  3. فاصله قائم دهانه خروجی دودکش از تراز زمین پیاده رو مجاور نباید کمتر از ۳ متر باشد.
  4. دهانه خروجی باید دست کم یک متر بالاتر از هر دهانه مکش مکانیکی هوای ساختمان که با آن ۳ متر با کمتر فاصله دارد نصب شود.
  5. دهانه خروجی انتهای دودکش دیگ آبگرم که در آمده است ، لازم نیست بر روی بام قرار گیرد. دودکش فلزی این دیگ می توان بصورت افقی از ساختمان خارج شده و تا چند سانتیمتر به سمت خارج ادامه یابد.
  • دودکش قائم فلزی در خارج از ساختمان

  1. بین دودکش و مصالح و مواد سوختنی ساختمان باید دست کم ۴۵۰ میلیمتر فاصله باشد.
  2. میان دودکش و مصالح و مواد غیر سوختنی ساختمان باید دست کم فاصله های زیر رعایت شود:
  • برای قطر ۴۵۰ میلیمتر و کمتر از آن فاصله فاصله ۵۰ میلیمتر
  • برای قطر بیش از ۴۵۰ میلیمتر فاصله ۱۰۰ میلیمتر

 

  • دودکش قائم فلزی در داخل ساختمان

  1.  باید در شفت هایی با دیوار های مقاوم در برابر آتش قرار گیرد.
  2. دیوارهای شفت نباید بازشو باشد.
  3. در طبقه ای به دستگاه با سوخت مایع یا گاز متصل است.
  4. فاصله با مصالح و مواد غیر سوختنی ساختمان باید دست کم برابر مقادیر زیر باشد:
  • برای قطر ۴۵۰ میلیمتر و کمتر از آن فاصله ۵۰ میلیمتر
  • برای قطر بیش از ۴۵۰ میلیمتر فاصله ۱۰۰ میلیمتر